Overlevingspensioen wordt een overgangsuitkering

De regering wenst het overlevingspensioen te hervormen zodat de overlevende partner het gemakkelijker met arbeid kan combineren.  Tegelijk zal de duur van het overlevingspensioen afhankelijk gemaakt worden van de leeftijd, de duur van het huwelijk en eventuele kinderen.  Op die manier wenst men de werkloosheidsval die het overlevingspensioen vaak is aan te pakken.  Maar deze nieuwe regels zullen enkel van toepassing zijn op wie nog geen 30 jaar oud is op 1 januari 2012.

Het huidige overlevingspensioen is onbeperkt in de tijd na 1 jaar huwelijk en zodra men 45 jaar oud is, er één of meer kinderen ten laste zijn of de overlevende partner arbeidsongeschikt is.  In principe verliest men het overlevingspensioen enkel wanneer men hertrouwt.  Maar ook wanneer het netto belastbare inkomen meer dan € 13 824 per jaar bedraagt verliest men het overlevingspensioen (of € 17 280 per jaar met kinderlast).
Voldoet de overlevende echtgenoot niet aan de bovenstaande voorwaarden dan kan gedurende 12 maanden een tijdelijk overlevingspensioen genoten worden.  Ook dan moet het inkomen beperkt worden.

Deze regels leiden ertoe dat het soms lage overlevingspensioen slechts beperkt gecombineerd kan worden met een eigen inkomen.  Anderzijds wordt werken sterk ontmoedigt omdat men anders de uitkering dreigt te verliezen.  Dit stelsel creëert dus een werkloosheidsval.

Daarom zou de regering de volgende maatregelen willen nemen:

• Het overlevingspensioen omvormen tot een overgangsuitkering, afhankelijk van de duur van het huwelijk, de leeftijd en de vraag of er kinderen ten laste zijn.  Het zal niet de bedoeling zijn om de huisvrouw of huisman die nooit gewerkt heeft op haar 65^e zijn overlevingspensioen af te nemen.
• Wanneer de overgangsuitkering een einde neemt, zou automatisch het recht op een werkloosheidsuitkering ontstaan.  De overlevende echtgenoot zal daarbij onmiddellijk begeleiding genieten van de arbeidsbemiddelingsdiensten VDAB, Actiris (Brussel) of FOREM (Wallonië).  Men kan zich echter de vraag stellen of ook de weduwen en weduwnaars van zelfstandigen aanspraak zullen kunnen maken op de werkloosheidsuitkering.
• De regels om het overlevingspensioen met arbeid te combineren worden versoepeld.  Vermoedelijk zal dit gekoppeld worden aan de hervorming van de toegelaten activiteit (bijverdienste na pensioen) die in bepaalde gevallen voorziet in een afschaffing van de inkomstenbegrenzing en in andere gevallen een indexering van de grens.

Wanneer bovenstaande hervormingen doorgevoerd zullen worden is niet duidelijk.  Bovendien moeten de details nog uitgewerkt worden.  Voor meer informatie over de andere hervormingen aangekondigd door de regering vindt u via de link.

Auteur: Bertel Cousaert