Zelfstandig en loopbaanonderbreking (ambtenaren en leerkrachten)

Zelfstandig bijberoep tijdens uw loopbaanonderbreking

Wenst u een zelfstandige activiteit uit te oefenen in combinatie met loopbaanonderbreking als ambtenaar, leerkracht of als statutair personeel van een overheidsbedrijf, dan moet u met een aantal zaken rekening houden: bent u contractueel aangeworven of statutair? Bij welke dienst of organisatie werkt u (gewoon ambtenaar, onderwijzer, NMBS-personeel, ...)? Neemt u voltijds loopbaanonderbreking? Deze vragen hebben niet alleen een invloed op de sociale bijdragen die u als zelfstandige zal betalen (in hoofdberoep of bijberoep?), maar ook op uw statuut als ambtenaar en op uw uitkering.

Bent u een werknemer in een privé-onderneming, dan valt u onder het stelsel van tijdskrediet in plaats van loopbaanonderbreking.  Meer informatie over de combinatie van een zelfstandig bijberoep met tijdkrediet vindt u hier terug.

Hieronder bespreken we de verschillende mogelijke situaties afhankelijk van uw sociaal statuut:

• Algemeen
• Op 27 november 2011 reeds in loopbaanonderbreking of de aanvraag werd voordien ingediend.

Algemeen

In elk geval informeert u zich best bij uw personeelsdienst. Sommige ambtenaren mogen in geen enkel geval een zelfstandige activiteit uitoefenen, mogen een aantal activiteiten niet uitoefenen of hebben minder recht op loopbaanonderbreking.  Bepaalde ambtenaren bij de fiscus bijvoorbeeld mogen omwille van mogelijke belangenvermenging niet altijd een zelfstandige activiteit uitoefenen.

Wenst u informatie over de regeling voor statutaire personeelsleden van autonome overheidsbedrijven, dan raden we u aan contact op te nemen met uw personeelsdienst. Met name bij de NMBS bestaan grote afwijkingen op de algemene regels. Dit komt doordat de sociale bescherming er vaak zeer groot is.

U kunt uw loopbaanonderbreking slechts combineren met een zelfstandige activiteit wanneer u volledige loopbaanonderbreking geniet.  Een deeltijdse loopbaanonderbreking in combinatie met een zelfstandig beroep is verboden.  Oefent u toch een zelfstandige activiteit uit tijdens een gedeeltelijke loopbaanonderbreking, dan verliest u uw uitkeringen en uw recht op loopbaanonderbreking. Dan bent u eigenlijk onwettig afwezig.

De onderbrekingsuitkering kan gedurende maximum 12 maanden gecombineerd worden met een zelfstandige activiteit.

Geniet u loopbaanonderbreking dan kunt u aansluiten als zelfstandige in bijberoep op voorwaarde dat u uw pensioenrechten vrijwaart.  U vrijwaart uw pensioenrechten enkel:

• Tijdens het 1^e jaar van uw loopbaanonderbreking.
• Tijdens het 2e en 3e jaar van uw loopbaanonderbreking op voorwaarde dat u kinderen hebt jonger dan 6 jaar.
• Tijdens thematische verloven (palliatief verlof, zorgverlof voor een ernstig ziek familielid en ouderschapsverlof).

In geen geval geniet u nog pensioenrechten vanaf het 6e jaar, rekening houdende met de totale duur van uw loopbaanonderbreking over uw ganse carrière.

Dit betekent dus dat u enkel tijdens de 1^e 12 maanden van uw loopbaanonderbreking automatisch kunt aansluiten als zelfstandige in bijberoep.  Deze periode kan verlengd worden met 2 jaar, op voorwaarde dat u kinderen hebt jonger dan 6 jaar.  Daarnaast kunt u in bijberoep aansluiten tijdens een thematisch verlof.

Uw zelfstandige activiteit kan op om het even welk moment opgestart worden, ook tijdens uw loopbaanonderbreking (dit in tegenstelling tot de regeling bij tijdskrediet voor werknemers).  Opgelet, voor statutaire personeelsleden van autonome overheidsbedrijven geldt een uitzondering, zij moeten voorafgaand aan hun loopbaanonderbreking reeds gedurende minstens 12 maanden zelfstandige zijn!

Deze regeling is ook van toepassing op contractuele ambtenaren en ambtenaren van lokale en provinciale overheden.  Maar voor deze 2 groepen geldt als bijkomende voorwaarde dat uitkeringen genoten moeten worden om als zelfstandige in bijberoep te kunnen aansluiten.  Vermits de uitkering steeds beperkt is tot 12 maanden, kunnen ze maximum 1 jaar in bijberoep aansluiten.  Deze periode van 12 maanden hoeft niet samen te vallen met het 1^e jaar loopbaanonderbreking.

U kunt ook deze informatiefiche downloaden (pdf). Om Zenito van uw loopbaanonderbreking op de hoogte te brengen kunt u dit formulier (pdf) gebruiken.

Op de webpagina "Een verandering in uw persoonlijke situatie" vindt u meer informatie over de gevolgen van een omschakeling van hoofdberoep naar bijberoep en omgekeerd.

Op 27 november 2011 al in loopbaanonderbreking of al aangevraagd?

Was u op 27 november 2011 al in loopbaanonderbreking, had u voor 28 november 2011 al loopbaanonderbreking aangevraagd waarbij de RVA uw aanvraag voor 1 maart 2012 ontving en uw loopbaanonderbreking uiterlijk op 2 april 2012 een aanvang nam, dan kunt u het oude voordeligere regime genieten.

In het oude regime vrijwaart men zijn pensioenrechten gedurende maximum 5 jaar in plaats van gedurende maximum 1 jaar.  Dit betekent dat u eventueel gedurende maximum 5 jaar als zelfstandige in bijberoep kunt aansluiten.  In dit oude regime vrijwaart u uw pensioenrechten op voorwaarde dat:

• U zich in de eerste 12 maanden van uw loopbaanonderbreking bevindt.  Tijdens de 1^e 12 maanden worden uw pensioenrechten automatisch gevrijwaard.
• U tijdens de volgende 24 maanden kinderen hebt jonger dan 6 jaar of vrijwillige pensioenstortingen doet bij de RVP (7,5% van het brutoloon).  Tijdens het 2^e en 3^e jaar van de loopbaanonderbreking kunnen uw pensioenrechten dus onder bepaalde voorwaarden meetellen voor uw pensioen.
• U tijdens de laatste 24 maanden (4^e en 5^e jaar loopbaanonderbreking) vrijwillige pensioenstortingen doet bij de RVP (7,5% van het brutoloon).

Merk op dat voor contractuele ambtenaren en ambtenaren van lokale en provinciale overheden een bijkomende voorwaarde geldt om in bijberoep te kunnen aansluiten.  Namelijk het genot van onderbrekingsuitkeringen.  De onderbrekingsuitkeringen zijn in geval van een combinatie met een zelfstandige activiteit altijd beperkt tot maximum 12 maanden.  Daarom kunnen deze groepen ook volgens de oude regeling maar gedurende maximum 12 maanden in bijberoep aansluiten.  Maar doordat de loopbaanonderbreking op om het even welk moment kan aanvangen, kan de periode van bijberoep ook gelegen zijn in het 2^e, 3^e, 4^e of 5^e jaar.

Statutair onderwijspersoneel en statutair personeel van CLB's kan ook volgens de oude regeling gedurende maximum 12 maanden in bijberoep aangesloten worden.  Combineert men loopbaanonderbreking met een zelfstandige activiteit gedurende meer dan 12 maanden, dan wordt de loopbaanonderbreking vanaf de 13^e maand combinatie omgezet in TBS (ter beschikking stelling).  Vanaf dat moment worden de pensioenrechten niet meer gevrijwaard en moet de aansluiting in bijberoep omgeschakeld worden naar een aansluiting in bijberoep.  De periode van 12 maanden waarin men loopbaanonderbreking en de zelfstandige activiteit kan combineren kan ook in het 2^e, 3^e, 4^e of 5^e jaar gelegen zijn.

Zelfstandig en werknemer of ambtenaar
Zelfstandig en leerkracht
Zelfstandig en tijdskrediet (werknemers)
Zelfstandig en werkloosheidsuitkeringen

Terug naar "Zelfstandige en een ander beroep of sociaal statuut"