Je sociale rechten

Sociale rechten van een zelfstandige vergeleken met die van een werknemer

Ben je als zelfstandige minder goed sociaal verzekerd dan als werknemer? Meestal wordt die vraag positief beantwoord. Toch klopt dat negatieve beeld niet. Als zelfstandige betaal je ongeveer 22 % van je inkomen aan de sociale zekerheid, bij de loontrekkende loopt dit op tot bijna 50 % (werkgevers en werknemersbijdragen!).

De belangrijkste verschillen tussen de sociale zekerheid van een zelfstandige en een loontrekkende vind je hieronder:

• Kinderbijslag
• Ziekteverzekering en arbeidsongeschiktheid
• Pensioen
• Werkloosheidsuitkeringen versus faillissementsverzekering

Een volledig overzicht van de sociale rechten die je als zelfstandige geniet.

De kinderbijslag

Kraamgeld en adoptiepremie liggen op hetzelfde niveau als in de werknemersregeling.  Ook de gewone kinderbijslag en leeftijdsbijslag (verhoging van de kinderbijslag afhankelijk van de leeftijd) zijn grotendeels gelijk geschakeld.  Er bestaan nog 2 verschillen:

• De kinderbijslag voor het oudste kind van een zelfstandige ligt iets lager dan voor het oudste kind van een loontrekkende.
• De leeftijdsbijslag kent enkele verschillen. Maar afhankelijk van de persoonlijke situatie zal dit in het voordeel van de zelfstandige ofwel de loontrekkende uitvallen.

Meer over de kinderbijslag en andere sociale rechten als zelfstandige vader of moeder.

Ziekteverzekering en arbeidsongeschiktheid

Zelfstandigen genieten dezelfde ziekteverzekering als werknemers.  Het vroegere onderscheid tussen grote en kleine risico's is afgeschaft.

Bij arbeidsongeschiktheid bestaat door de specifieke situatie  van een zelfstandige een groter verschil.  De arbeidsongeschiktheidsuitkering van een werknemer is een bepaald percentage van zijn loon. Omdat je als zelfstandige geen vast loon hebt geniet je een forfaitaire uitkering vanaf de tweede maand arbeidsongeschiktheid (de eerste maand moet je in je eigen levensonderhoud voorzien).  Een arbeidsongeschikte zelfstandige zal in bepaalde gevallen vrijgesteld worden van de bijdrageplicht. Bovendien kun je je bijkomend verzekeren.  Bijvoorbeeld een verzekering gewaarborgd inkomen of een Sociaal Vrij Aanvullend Pensioen.

Pensioen

De berekeningswijze van je pensioen als zelfstandige is dezelfde als voor werknemers. Het pensioen is afhankelijk van de betaalde sociale bijdragen en het aantal gewerkte jaren. Een volledige loopbaan omvat 45 jaar.  Maar doordat een zelfstandige wat minder sociale bijdragen betaalt, zijn de zelfstandige pensioenen vaak iets lager. Daarom raadt Zenito aan een fiscaal interessant Aanvullend Pensioen af te sluiten.

Meer over jouw pensioenrechten als zelfstandige.

Werkloosheidsuitkeringen versus de faillissementsverzekering

Een werknemer die ontslagen wordt, kan terugvallen op werkloosheidsuitkeringen. Hij/zij ontvangt aanvankelijk 60% van het vroegere loon (weliswaar met een maximumplafond). Als zelfstandige heb je geen recht op werkloosheidsuitkeringen.

Ben je voor de start van jouw zelfstandige activiteit uitkeringsgerechtigde werkloze en stop je je zelfstandige activiteit binnen de 15 jaar, dan heb je recht op jouw vroegere werkloosheidsuitkering.  Voor meer informatie kun je te rade gaan bij de RVA.

Zelfstandigen kunnen in geval van faillissement wel genieten van een faillissementsverzekering. Ga je failliet, dan kun je in bepaalde gevallen gedurende maximum 12 maanden een uitkering ontvangen.  Bovendien bestaat de mogelijkheid om een aantal sociale rechten te behouden, zonder sociale bijdragen te betalen.  Opgelet, de faillissementsverzekering voorziet bijvoorbeeld niet in opbouw van pensioenrechten.